در این مکان فقط قینوس گفته می شود

دلم کباب است برایمان.

ما که شادیهایمان به قدری کم و انگشت شمار است که سالگردشان را نیز گرامی می داریم. ما که قبل از افتخاری که اصغر جانمان برایمان کسب کرد، آخرین شادی دسته جمعیمان گل دوم خداداد عزیزی به استرالیا بود، در عهد پارینه سنگی. که این خوشحالی دسته جمعی اخیرمان را با آن مقایسه می کنیم. خیلی غمگین است، فاصله دلخوشی های همگانی مان به اندازهء چهارده سال باشد.

غمگین تر از آن این است که دلمان با این خوشی ها بیگانه است، که به دنبال روزنه ای هستیم برای اینکه دیگران را توبیخ کنیم که چرا شادند، که ژست روشنفکری بگیریم و پشت سرهم اراجیف ببندیم به خیک دیگران تا قانعشان کنیم اتفاق خاصی نیافتاده، که اینان که شادند یک مشت عامی و جوگیر و کوته فکرند که عقلشان در چشمشان ایست. این خیلی غمگین تر و فاجعه بار تر از اولیست، معنی واقعی اش این است که داریم رفته رفته تبدیل به موجوداتی از جنس حاکمانمان می شویم، موجوداتی کینه ای و متنفر و ایرادگیر و عیب گو، موجوداتی که تخریب شخصیت ها را کاری نیکو می دانند و ارزش کار دیگران را به هیچ می پندارند.همسو می شویم با کسانی که هنرمندان را خفه می کنند، معترضان را دربند و حصر خانگی قرار می دهند، روزنامه ها را می بندند، چون آنان را هیچ می پندارند. تبدیل به حاکمانی عبوس می شویم که از دل هر خوبی ای بدی ها را در می آوریم و به خورد دیگران می دهیم. داریم عین خودشان می شویم.مگر آدمیزاد به غیر از این دلخوشی های کوچک به چه زنده است؟ نشویم. عین اینها نشویم. آنچه که سی سال است می خواهند بشویم، نشویم. نگذاریم تزریقات سمی سی ساله اینها رفته رفته در رگهایمان جاری شود و آلودمان کند.

اصغر فرهادی از دید بسیاری یک قهرمان است. یک انسانی که در حالی که خرخره اش در گرو زندانبان است صدایش را به گوش دیگران می رساند. کسی که سانسورش می کنند، شخصیتش را تریب می کنند، محدودش می کنند، با هزاران مانع و ممیزی مواجه اش می کنند، اما راه خود را می رود و پیامش را فریاد می زند. و زوال ما از جایی شروع می شود که نمی فهمیم، که درک نمی کنیم، که له می کنیم.

ملالی نیست جز دل پر حرفم، حساب بانکی بلاک شده ام، دانشگاهِ به رویا پیوسته ام، عشقِ به گا رفته ام،  مسافرتهای نرفته ام، خوشی های نداشته ام، حال و حولِ نکرده ام، آرامشِ نیافته ام، دوستان کسکشم که به وقت تنهایی و ملال ناپدید می شوند، تن چاق و بیمارم، بیکاری و تنهایی و بی پولی، فسیل شدگی، بر باد رفتگی. شاید اکنون بهترین زمان برای پایان باشد،شاید آن روز خوب هیچوقت نیاید. شاید پایان بهترین راه حل باشد. کاش می توانستم مادری برای دخترکم بیابم که به اندازهء من دیوانه و دلداده و دلسوز او باشد، کاش دلی از سنگ داشتم که به هنگام مرگ، تنگِ این دختر چشم آبیِ زیبا، این تندیسِ زندگی، این عشق مجسم نمی شد. کاش هرگز مادر نمی شدم…

… My hours are slumberless

Dearest, the shadows I live with are numberless

.

.

My heart and I have decided to end it all

Soon there will be flowers and prayers

That are said I know

But let them not weep,

Let them know that I’m glad to go…

با سرعت صد اتوبان را طی می کردم به مقصد ایکیا، رستوران طبقهء اولش، اتاق سیگاریهایش که بر حسب اتفاق قهوه مجانی هم می دهند با کارت ایکیا فامیلی هر تعداد که بخواهی، یعنی مدینهء فاضله، بهشت برین، سرزمین موعود. نا خودآگاه نگاهم از آینه به راننده ماشین پشت سر افتاد، سی و هفت هشت ساله، جنتلمن، کت و شلوار و کروات که این در غرب در این ساعت از روز نشانهء از ما بهترون بودگی است. سوار بر بنز خوشگلش. مدل؟ نمی دانم، از من مدل می پرسید؟ من فرق کلاس سی و اس و کوفت و زهرمار را نمی دانم. من فقط می دانم آئودی ها A دارند. بیشتر از این نمی دانم. چرا، همچنین می دانم که ماشین ما اوپل استرا است که قطعا فرقهایی با کورسا دارد ولی چه؟  نمی دانم. ولم کنید. راحتم بگذارید. بگذارید به درد خود بمیرم. آخر شما چه می دانید؟ چه می دانید که من اکنون که خوب فکر می کنم میبینم هیچوقت شاد نبودم، اکنون که دخترکم را میبینم که در حوصله سر بر ترین شرایط هم شاد است و شعر می خواند و با حد اقل امکانات مفرح ترین سرگرمی ها را برای خود ترتیب می دهد، می بینم که من از روزی که خود را شناختم موجودی پپه و مبهوت بوده ام. همیشه حوصله ام سر می رفته و همیشه تنها بوده ام وهمیشه تنها کافه رفته ام و خسته شده ام اما کاری از دستم بر نیامده، همیشه هرکه را نیاز داشته ام، درست در آن برهه که لازمش داشتم نبوده، در عوض وقتهایی که روی اعصابم بوده درست چسبیده به یک ور دلم بوده و تکان نخورده، همیشه امید داشته ام به اینکه یه روز خوب میاد. نگاهم به دور دستها بوده و آینده ای که هرگز نیامد. از من مدل ماشین می پرسید؟ لحظه ای به این موجود مستاصل نگاه بی اندازید. از سوال خود پشیمان نشدید هنوز؟ اُف بر شما. نگاه، نگاهم به مرد پشت سر افتاد، او هم نگاهش به من، سبقت گرفت و سرعتش را با من تنظیم کرد و کنار من حرکت می کرد. قلبم به تپش افتاد، گفتم اگر جایی مرا گیر آورد از ماشین پیاده نمی شوم مبادا چشمش به کون و کپل و شکم عظیم من نیوفتد و توی ذوقش نخورد، نشستم به سرزنش و خودزنی که ای که سی رفت و تو هنوز چاقی، فکر کردم زین پس به جای کافه گردی تنهایی و کس-چرخینگ فیتنس اسم بنویسم و شکر هم از برنامه غذایی ام حذف کنم، بعد گفتم دختر جمع کن خودتو، تو شوهر داری، بچه داری زندگی داری، یه بیلاخ حواله کن و راهتو بگیر و برو، بعد یادم آمد که آخرین باری که کورس گذاشتم با مردی نا شناخته سیصد سال پیش بود، در عصر پارینه سنگی، خیلی سال قبل از ازدواج. باز با خود گفتم ای که سی رفت و هیچ گهی نخوردی، اگر هیچ گهی نشدی حتی خوشگذرونی هم نکردی. چرا نکردی؟ چون می ترسیدندی، تخم نداشتندی که این مهم، امری بسیار پر هزینه بودندی، از برای دروغ گویی و صحنه سازی که پدر و مادر گرامی بویی نبرند. با خود فکر کردم همه عمر دنبال این بودم که دل این و آن به دست بیاورم و همگان را از خود خشنود بدارم، و هرگز نه کسی از من خشنود بود و نه خودم از خودم خوشحال و راضی. که عمر بر باد دادم ولیکن با وجود اینکه همه اینها را می دانم کان تغییر و خودم بودن ندارم. که هنوز ترسی در دلم وجود دارد، ترس از دست دادن آدمهای زندگی ام، که پیشتر هم گفته بودم موجودی بی خایه و ریسک ناپذیر و طبل توخالی ام. بعد یادم آمد دوستانم به من دستور اکید داده بودند که خود را فحش مالی نکنم، که اگر خودم به خودم احترام نگذارم از دیگران چه انتظاری دارم؟ این همه فکر کردن و قرمز شدن و حول و ولا و سرزنش و خود زنی و عذاب وجدان در طی پنج ثانیه اتفاق افتاد. یارو سبقتش را گرفت، کونش را به ما کرد، گازش را گرفت و از نظر ناپدید شد.

سوار خطی‌های ونک از سیدخندان بودم و آقای محترمی داشت از گوشه‌‌ی تافتون‌های نرم و احتمالا خوش‌بویش می‌کند و می‌خورد.

این جمله. همین. مرا در بهت ابدی فرو برد. بهت از تنهایی و خستگی آن مرد محترم و پناه بردن او از تنهایی و همهمه و احتمالا گرسنگی به نان تافتون تازه. نگاه کنید. یک لحظه، آب دستتان است بریزید زمین و دقت کنید. تصور کنید. مردی میانسال، خسته، تنها. مردی که زندگی سگی در ایران توی ذوقش زده. کرک و پرش را ریخته. سگ دو زده. و در پایان روز قرصی نان تافتون خریده که به منزل برود. چشمان مرد، ندید، جلوی چشمانم است. چشمان بیگناه و مظلوم و تنها و توی ذوق خورده. از پنجره تاکسی بیرون را مینگرد و و بدون اینکه چیزی ببیند نان می خورد. با انگشتان خسته اش، تکه ای نان می کند و در دهان می گذارد.

من برای این مرد گریه ها کردم. دلم گرفت، دلم برایش گرفت. دلم برای تنهایی اش گرفت. ندیدمش، نمی شناسم. حتی نازی جانم که در نوشته اش اشاره ای به او کرده بود نیز نمی شناسدش.  ولی دلم برایش گرفت. دلم برای تنهایی همه آدمها گرفت، که بیدار می شوند، با قیافه ای ژولیده و معصوم، دنبال کارشان می روند، در طول روز چند باری می خندند، چند باری مواخذه و توبیخ می شوند و سیلی می خورند، مهم نیست از کی، حالا گیرم سیلی روحی، همه سیلی ها که فیزیکی و شیمیایی نیستند، تحقیر می شوند، به چهره شان آن لحظه ای که تحقیر می شود دقت کنید، یا نه، اصلن دقت نکنید، چون مثل من شب و روزتان زهرمار می شود، آن لحظه که چیزی می شنوند که شادی و رنگ از رخسارشان می رود، تو گویی با ماهیتابه کوبیده اند به صورتشان. بعد سر افکنده و تنها راهی خانه می شوند. جیب خود را زیر و رو می کنند به امید یافتن خرده پولی به هدف خریدن تکه نانی از برای نمردن از کرسنگی، یا شاید از برای نمردن از تنهایی. و تنهایی. تنهایی به تنهایی خیلی هم خوبست. گنجیست که من دیربازیست نیافته ام. مقلا همین پست، این پست در چندین مرحله نوشته شده، به دلیل بچه ای که  وقت خوابش گذشته و دست به دامان انواع بهانه ها شده برای گریز از خوابیدن، به دلیل همسری که خسته است و می گوید اگر خسته نبود خودش چای می آورد، که معنیش این می شود که من چون خانه نشین شده ام و بیکارم پس خسته نیستم پس باید چای بریزم. به دلیل همسری که ساعت نه شب می گوید من رفتم بخوابم که معنیش این است که تو نشسته ای پای این سگ صاحاب و به من توجه نمی کنی و من الان قهر کرده ام و ژست گرفته ام و خواب بهانه است که به تو اعلام کنم که با تو قهرم. به دلیل اینکه نمی توانم با خودم خلوت کنم. مثلا همین الان، که همه خوابند، بیدار شده و مرا صدا میزند که کجایی؟ صدای تایپ کردن تو نمی گذارد من بخوابم. القصه، تنهایی به تنهایی گنجینه ایست که هر کسی به آن دست نمیابد، زمانی تنهایی گند و گه می شود که تو تنها نیستی، ولی تنهایی. متوجه اید؟ کاش متوجه باشید، چون مخزن واژگان من ته کشیده.

و این مرد محترم. یک انسان تنها که تکه نانی با انگشتان خسته اش می کند و در دهان می گذارد و می جوئد. به چشمانش دقت کنید. بی گناه و بی پناه است. انسان تنهاییست که در میان گله ای انسان تنهای دیگر افتاده ولی تنهاست.

چقدر ما انسانها تنهاییم. چقدر گناه داریم.

*تیتر را خیلی سال پیش شنیدم. نمی دانم از کجا. نمی دانم کپی رایتش از آن کیست، امیدوارم مرا بخشیده باشد.

کسخل شده ام.

راستش را می خواهید؟ عاشق شده ام، عاشق خواهر همکلاسی دبیرستانم که از مادری انگلیسی و پدری ایرانی و مذهبی و سنتی زاییده شده بودند. هر دو چشم عسلی و موقرمزی و سفید برفی بودند. دوستم چاق بود و خواهرش لاغر. خواهرش با ما هم مدرسه ای نبود و سه یا چهارسالی از ما کوچکتر، راستش هرگز خواهرش را از نزدیک ندیده ام، یا اگر دیده باشم به خاطر نمی آورم. دوستم پزشک شد، ازدواج کرد، طلاق گرفت، سر تا پایش را سپرد به لایپو ساکشن و سر از انگلستان در آورد، یک سالی دوره ای گذراند و در امتحان هایش موفق شد و به حرفه پزشکی مشغول شد و دوست پسری انگلیسی اختیار کرد و کونش را به دوستان ایرانی اش کرد و رفت پی زندگی اش. اما هیچکدام از این اتفاقات باعث غلیان احساسات من نشد. دوستش داشتم ولی به دلیل طلاقش و مشکلاتی که زندگی در ایران برای او بوجود آورده بود درکش می کردم و بر آن شدم با وجود دوستی عمیق بینمان و خاطرات زیاد او را به حال خود بگذارم.

اما چندی پیش در فیسبوک اتفاقی به خواهرش برخوردم و با یک نگاه دل به عشقش سپردم. موها را، موهای قرمز خوش حالت و پرپشتش را پریشان کرده بود دور شانه های ظریفش، پیراهنی سفید و کوتاه و پرچین بر تن و صندلهایی سفید و لژ دار برپا داشت و لیوانی کنیاک (آنطور که خود در عکس ذکر کرده بود) در دست داشت و بیخیال و بی تفاوت به پهنای صورتش میخندید، چشمانش می درخشید و سینه بلورینش از انعکاس نور فلاش چشمان بیننده را کور می کرد. سال آخر دکترای بیولوژی در یکی از بهترین دانشگاههای انگلیس شده بود و چنانچه از پروفایلش بر می آمد تابعیت ایرانی خود را به کلی فراموش کرده بود و با خیال راحت با هویت انکلیسی خود به زندگی شادش ادامه می داد. عاشقش شدم. عاشق بیخیالی چشمانش، لبخند بی قید و بندش، ظرافت دخترانه اش که با افتخار عرضه می کرد و حرف فک و فامیل پدریِ مذهبی و سنتی اش تخمش هم نبود. عاشق این حقیقت شدم که هیچ بندی به دست و پایش بسته نیست که مجبورش کرده باشد به زندگی اش به سبکی عن گونه ادامه دهد. این حقیقت که پدر پولدار مذهبی اش استحاله شده بود و با دخترانش در نوشیدن ویسکی هم پیمانه می شد و هر چه داشت در اختیار دخترانش گذاشته بود تا شاد زندگی کنند. این حقیقت که اگر می گفت کن، فیکون. این حقیقت که با وجود داشتن رگ و ریشه ایرانی، هر زمانی که بخواهد می تواند ریسمان کثافت ایرانی بودنش را از دست و پایش باز کند و با افتخار در فیسبوکش اعلام کند که انگلیسی است و هوم تاونش هم شهری در انگلستان است، انگار نه انگار که تهران بدنیا آمده و بیست و چند سال، قسمت اعظم زندگی اش را در تهران زندگی کرده. بدون اینکه مورد قضاوت و نچ نچ و خوردن انگ دخترهء چش سفیدِ عقده ای قرار بگیرد.

و من در رویاهایم خودم را الی تصور می کنم. زیبا و ظریف و موقرمزی و شاد و بی خیال و فارغ از هر گونه قید.  می توانستم هر زمان که اراده کنم پا روی اشتباهاتم بگذارم و انسانی دیگر شوم. شغلی خفن داشته باشم و آزادی ای بی انتهاو مورد قضاوت این کثافتهای اروپایی نژاد پرست قرار نگیرم و مرا از خودشان بدانند… برشمردن امتیازات رویایی الی بودن از حوصله ام خارج است. به قدری ضعیف و نا توان شده ام که قدرت فکر کردن از من سلب شده است.

خودم را الی تصور می کنم در رویاهایم، بی هیچ زندانی، بی هیچ قفس بی پایانی.